Amazon, internette satılan hemen her ürünün verisini tek bir devasa veritabanında toplamayı planlıyor. Reuters'ın haberine göre "World Product Graph" adını taşıyan proje, şirketin kendi platformunda satmadığı ürünleri bile kapsayacak ve bu bilgiyi Amazon'un arama sonuçlarında gösterecek. Hedef açık: alışveriş yapanların ürün araştırması için Amazon'dan ayrılmasını önlemek.

Ne oldu?

Reuters'a göre Amazon, dünya çapındaki e-ticaret sitelerinden ürün bilgisi toplayan bir "dünya ürün grafiği" üzerinde çalışıyor. Bu veritabanı, Amazon'da satılmayan ürünleri de içerecek; kullanıcı Amazon'da arama yaptığında, başka sitelerde satılan ürünler hakkında da bilgi sunulabilecek. Proje henüz tam kapsamıyla yayında değil, ama şirketin arama ve ürün keşfi deneyimini kendi kontrolündeki merkezi bir veri katmanı üzerine kurma niyetini gösteriyor.

Neden önemli?

Amazon'un asıl gücü uzun süre "ürün çekiciliği" oldu: kullanıcı fiyat karşılaştırması, yorum ve stok bilgisini tek yerde bulduğu için ürün araştırmasına doğrudan Amazon'dan başlıyordu. Bu alışkanlık, yapay zekâ destekli arama araçlarının yaygınlaşmasıyla aşınıyor. ChatGPT, Perplexity ve Google'ın yapay zekâ özetleri artık "en uygun fiyatlı kulaklık hangisi" gibi sorulara doğrudan cevap üretebiliyor; kullanıcıyı belirli bir mağazaya yönlendirmek zorunda değil. Amazon'un dünya ürün grafiği, bu kaymaya karşı bir savunma hamlesi olarak okunmalı.

Bu alanda Amazon ilk değil. Google, yıllardır Shopping Graph adlı benzer bir altyapıyı büyütüyor; satıcı beslemeleri ve web taramasıyla oluşturulan bu grafik, Google Arama, Google Alışveriş sekmesi ve Lens gibi ürünleri besliyor. Amazon'un hamlesi, kısmen bu altyapıya yetişme çabası, kısmen de yapay zekâ ajanlarının sorgularına kaynak olan "zemin veri" katmanını tekelleştirme girişimi. Agentic ticaret çağında kazanan, en çekici mağaza değil; ajanların varsayılan olarak sorguladığı veri kaynağı olacak. Arama motorlarının indeksleme gücüyle yayıncıları nasıl kendine bağımlı kıldığını hatırlarsak, Amazon'un buradaki hedefi benzer bir konum: hem satıcı hem de referans kaynağı olmak.

Kime nasıl yansır?

Bağımsız satıcılar için bu hamle iki yönlü sonuç doğurabilir. Bir yandan, kendi sitesinde sattığı bir ürün Amazon'un veritabanında görünür hale gelirse, hiç reklam vermeden yeni bir keşif kanalı kazanabilir. Diğer yandan, kullanıcı o ürünü öğrenmek için artık satıcının kendi sitesine gitmek zorunda kalmıyorsa, trafik ve marka etkileşimi Amazon'un arayüzünde eriyip gidebilir. Bu, Google'ın öne çıkan snippet'leri ve yapay zekâ özetlerinin yayıncı trafiğini düşürmesine çok benziyor; fark, bu kez karşı tarafın bir arama motoru değil, aynı zamanda rakip bir perakendeci olması.

ÖzellikGoogle Shopping GraphAmazon World Product Graph
KapsamYıllardır büyüyen, geniş ürün listesiHenüz erken aşamada
Birincil kullanım alanıArama, Alışveriş sekmesi, LensAmazon içi arama sonuçları
Gelir modeliReklam (Shopping Ads)Amazon'da satışa yönlendirme
Üçüncü taraf veri kaynağıSatıcı beslemeleri + web taramasıWeb taraması (bildirilen yöntem)

SEO açısından da denklem değişiyor. Ürün keşfi artık tek bir arama kutusuna değil, birden fazla veri grafiğine (Google'ın, yapay zekâ ajanlarının beslendiği kaynakların, Amazon'un) dağılıyor. Satıcılar için optimizasyon hedefi, yalnızca Google sıralamasını değil, bu grafiklerin hangi ürün verisini doğru ve güncel kabul ettiğini de kapsamak zorunda kalacak.

Sırada ne var?

Birkaç soru henüz açık. Amazon bu veriyi nasıl toplayacak; rakip sitelerin taranmasına izin verilecek mi, yoksa yayıncıların yapay zekâ botlarını engellediği gibi bir karşı hareketle mi karşılaşacak? Amazon zaten pazar yeri uygulamaları yüzünden ABD'de ve AB'de rekabet soruşturmalarına konu oldu; kendi satmadığı ürünleri indeksleyip bu veriyi kendi arayüzünde öne çıkarmak, benzer bir düzenleyici ilginin önünü açabilir. Ayrıca bu grafiğin bir gün Amazon dışına, yani kendisi de bir yapay zekâ ajanı sağlayıcısına dönüşerek açılıp açılmayacağı izlenmeli; o noktada Amazon hem mağaza hem de rakip ajanların beslendiği veri kaynağı olabilir.

Sonuçta bu hamle cömertlik değil, savunma. Amazon, alışverişin arama kutusundan yapay zekâ ajanlarına kaymasını durduramayacağını görmüş olmalı; bu yüzden en azından o ajanların hangi veriyi kullandığını kontrol etmeye çalışıyor.