OpenAI, ChatGPT üzerinden gerçekleştirilen web aramalarının hacminin Google'ın arama hacminin yüzde 20'sine ulaştığını açıkladı. Veriyi paylaşan isim, şirketin ChatGPT tüketici ürünleri lideri oldu. İlk bakışta çarpıcı bir oran; ancak bu yüzde 20'nin ne anlama geldiği, nasıl sayıldığına bağlı.

Ne oldu?

OpenAI, ChatGPT içindeki web arama fonksiyonunun kullanım hacmini ilk kez somut bir oranla kamuoyuyla paylaştı. Kıyas noktası Google'ın küresel arama hacmi. Ortaya atılan rakam yüzde 20. Açıklama, bir ürün demeci olmaktan çok bir konumlandırma hamlesi gibi okunuyor.

Neden önemli?

Burada asıl soru metodolojik. "Web araması" ile "sohbet içinde bilgi alma" aynı şey değil. Google'da bir sorgu, bir niyet demektir; kullanıcı arar, sonuç listesini görür, bir bağlantıya tıklar. ChatGPT'de ise kullanıcı tek bir soru sorar, model gerektiğinde arka planda birden fazla web sorgusu çalıştırır. Yani bir kullanıcı niyeti, teknik olarak birden çok "arama" üretebilir. Bu durumda yüzde 20, eşdeğer bir kullanıcı davranışını değil, farklı tanımlanmış iki metriğin yan yana konmasını temsil ediyor olabilir.

Bu ayrım önemsiz değil. Çünkü OpenAI'nin ölçtüğü şey muhtemelen Google'ın ölçtüğü şeyle birebir örtüşmüyor. Reklam dünyası on yıllardır "sorgu" birimini niyet ve dönüşüm üzerinden fiyatladı. ChatGPT'nin arka planda ürettiği otomatik sorgular ise ticari niyet taşımıyor; kullanıcı reklam görmüyor, sonuç sayfasında gezinmiyor. Dolayısıyla hacim olarak Google'a yaklaşmak, gelir veya pazar gücü olarak yaklaşmak anlamına gelmiyor.

Açıklamanın zamanlaması da tek başına bir veri. Yapay zeka şirketleri, finansman anlatısının sıkıştığı dönemlerde büyüme metriklerini daha görünür kılma eğiliminde. Büyüme oranı, kullanıcı sayısı ve kullanım yoğunluğu gibi rakamlar, değerleme tartışmalarında birer kaldıraç işlevi görüyor. Bu, rakamın yanlış olduğu anlamına gelmez; ama hangi rakamın ne zaman paylaşıldığının da bir mesaj olduğunu hatırlatır.

Aramanın tanımı değişiyor mu?

Daha doğru okuma şu: ChatGPT, Google'ı tahtından etmekten çok, "arama" davranışının bir kısmını kendine çekiyor. Özellikle açık uçlu, tanım isteyen, karşılaştırma yaptıran sorgular sohbet arayüzüne kayıyor. "En yakın eczane", "uçuş saati", "bugünkü maç skoru" gibi işlemsel ve yerel aramalarda ise Google hâlâ baskın.

Sorgu türüDaha uygun arayüzNeden
Açık uçlu, açıklama isteyenSohbet (ChatGPT)Sentezlenmiş yanıt, takip sorusu
İşlemsel / yerel (harita, mağaza)Klasik arama (Google)Konum, canlı veri, bağlantı
Ticari niyet (satın alma)Klasik aramaReklam, fiyat karşılaştırma
Araştırma / derinlemesineHer ikisi birlikteSentez + kaynak doğrulama

Google da bu kaymayı görüyor ve kendi arayüzüne yapay zeka özetleri yerleştirerek yanıt veriyor. Yani savaş "arama motoru vs. sohbet botu" değil; her iki taraf da ortada, sentezlenmiş yanıt ile mavi bağlantı listesinin karıştığı bir arayüze doğru yürüyor. Fark, kimin mevcut dağıtım gücünü koruyacağında. Google aramaya varsayılan olarak milyarlarca cihazdan erişiliyor; ChatGPT'nin bu ölçeğe ulaşması için önce varsayılan olması gerekir.

Türkiye'deki arama pazarına nasıl yansır?

Türkiye'de arama, Google'ın ezici biçimde domine ettiği bir alan. Ancak yapay zeka özetlerinin yaygınlaşması, yayıncılar açısından doğrudan trafik kaybı riski taşıyor; kullanıcı yanıtı sonuç sayfasında alıp siteye hiç tıklamayabiliyor. Rekabet otoritelerinin yapay zeka özetlerine yönelik incelemeleri de bu endişeden besleniyor. Eğer sentezlenmiş yanıt hem Google'da hem ChatGPT'de norm hâline gelirse, içerik üreticilerinin ziyaretçi ve reklam geliri modeli iki cepheden birden baskı altına girer.

Sırada ne var?

İzlenecek birkaç başlık var. Birincisi, OpenAI'nin bu metriği nasıl tanımladığını zamanla açması; "arama" biriminin netleşmesi rakamı anlamlı kılacak. İkincisi, ChatGPT aramasının ticarileşmesi — reklam veya alışveriş entegrasyonu geldiğinde hacim gerçek bir gelir kıyasına dönüşür. Üçüncüsü, düzenleyicilerin sentezlenmiş yanıtlar ile yayıncı trafiği arasındaki dengeye nasıl müdahale edeceği.

Sonuç olarak yüzde 20'lik oran, OpenAI'nin büyümesinin gerçek olduğunu gösteriyor; ama bunu Google'ın sonu diye okumak erken ve büyük ihtimalle yanlış. Daha sağlam yorum şu: Arama, tek bir kutudan çoklu arayüze dağılıyor ve asıl rekabet hacimde değil, kullanıcının varsayılan refleksini kimin elinde tutacağında yaşanacak.