AB Adalet Divanı'na (CJEU) bağlı bir hukuk danışmanı, Google'ın reklam kolu AdSense'e kesilen 1,49 milyar euroluk rekabet cezasının 2024'te hatalı şekilde iptal edildiğini açıkladı. Advocate General görüşüne göre Genel Mahkeme hukuki hata yaptı ve dosya yeniden değerlendirilmek üzere geri gönderilmeli. Görüş bağlayıcı değil ama AB'nin büyük teknoloji şirketlerine karşı sürdürdüğü rekabet hukuku mücadelesinde kritik bir ara durak.
Ne oldu?
AB Komisyonu, Google'ı 2019'da AdSense for Search sözleşmelerinde rakip reklam ağlarını dışlayıcı şartlar dayattığı gerekçesiyle 1,49 milyar euro para cezasına çarptırmıştı. Google itiraz etti ve 2024'te Genel Mahkeme cezayı iptal ederek şirketin Brüksel'e karşı kazandığı nadir davalardan birini kaydetti. Şimdi CJEU danışmanı bu iptalin hatalı olduğunu söylüyor ve davanın yeniden görülmesini öneriyor. Adalet Divanı hâkimleri resmi olarak bu görüşle bağlı değil, ama pratikte büyük ölçüde takip etme eğiliminde.
Neden önemli?
AdSense cezası, Google'a yöneltilen üç büyük AB rekabet davasından biri. Diğer ikisi — Shopping (2017) ve Android (2018) — mahkemelerde büyük ölçüde Komisyon'un lehine sonuçlandı; cezalar kısmen indirildi ama esas olarak onandı. AdSense davası, Google'ın bu üçlüde ilk kez bir alt mahkemeden tam zafer aldığı örnekti. Danışmanın görüşü, bu tek zaferin de kalıcı olmayabileceğini gösteriyor.
Bu, AB'nin kurumsal ısrarını yansıtıyor. Komisyon, 2023'ten beri Google'ın reklam teknolojisi yığınını (ad exchange ve yayıncı sunucusu) yapısal çıkar çatışması gerekçesiyle ayrıştırmaya zorlayan ayrı bir soruşturma da yürütüyor. AdSense cezasının geri gelmesi, bu daha büyük ad-tech soruşturmasının arkasındaki hukuki zemini güçlendiriyor: mahkeme kaybı, Komisyon'u geri adım atmaya zorlamıyor, tam tersine üst mahkemede tekrar deniyor.
Küresel tabloya bakıldığında örüntü benzer. ABD'de Epic Games'in Google Play Store'a karşı açtığı dava 2023'te jüri kararıyla Google aleyhine sonuçlandı ve 2024'te Google, Play Store'u rakip uygulama mağazalarına ve ödeme sistemlerine açmakla yükümlü tutuldu. Farklı yargı alanları, farklı hukuki zeminler ama aynı sonuç: düzenleyiciler ve mahkemeler, Google'ın reklam ve platform iş modellerine karşı art arda zemin kazanıyor.
Kime nasıl yansır?
Operasyonel etki sınırlı olabilir. AdSense for Search'teki münhasırlık şartları, Komisyon'un 2016'daki ilk müdahalesinden sonra zaten kaldırılmıştı. Yani rakip reklam ağları ya da yayıncılar için güncel bir uygulama değişikliği beklenmiyor. Asıl etki sembolik ve stratejik.
| Dava | Ceza (yaklaşık) | Mevcut durum |
|---|---|---|
| Google Shopping (2017) | 2,4 milyar euro | Büyük ölçüde onandı |
| Android (2018) | 4,3 milyar euro | İndirimle onandı |
| AdSense (2019) | 1,49 milyar euro | İptal edildi, şimdi yeniden gündemde |
Google için mesaj açık: bir alt mahkemede kazanmak, davanın bittiği anlamına gelmiyor. Bu, şirketin "itiraz et, zaman kazan, süreci uzat" stratejisinin maliyetini artırıyor — yıllarca süren hukuk masrafı sonunda tersine dönebiliyor. Diğer Big Tech şirketleri için de emsal niteliğinde: AB düzenleyicileri, mahkeme kayıplarını nihai kabul etmiyor.
Sırada ne var?
CJEU'nun nihai kararı genellikle danışman görüşünden aylar sonra geliyor. Görüş onanırsa dosya Genel Mahkeme'ye dönecek ve cezanın gerekçesi yeniden tartışılacak — bu da yıllar sürebilecek bir süreç. Bu arada Dijital Pazarlar Yasası (DMA) kapsamında Google'a yönelik Arama'da kendi hizmetlerini öne çıkarma ve Play Store kuralları gibi başlıklarda devam eden soruşturmalar var; bu davanın sonucu, Komisyon'un DMA'da da benzer ısrarcı bir tutum sürdüreceğinin işareti sayılabilir.
Kısa vadede Google'ın nakit akışı için bu gelişme önemsiz — şirketin rezervleri yıllık reklam gelirinin kesirlik bir yüzdesi büyüklüğündeki cezaları fazlasıyla karşılıyor. Ama kurumsal anlamda AB'nin pes etmediğini gösteriyor; bu da Google'ın avukatlarına, mahkeme zaferinin garanti bir son olmadığını hatırlatıyor. Advocate General görüşünün ayrıntılarına bu bağlantıdan ulaşılabilir.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.
Yorum yapmak için Sinyal'i indir
Yorumlar Sinyal hesabıyla yapılır. Mobil uygulamada giriş yap, yorum bırak.